می مینور

×

آموزش تئوری موسیقی به زبان ساده

خانه » آموزش ( متن ) » آموزش تئوری موسیقی به زبان ساده
Admin

Admin

درباره نویسنده
می مینور سکوی پرتاب شما علاقه مندان به دنیایِ موسیقی؛ سایت می مینور در نظر دارد جهت یادگیری و پیشرفتِ علاقه مندان از مبتدی تا حرفه ای برنامه جامع و کاملی را در بخش های مختلف اموزش گیتار ارائه دهد. امید بر آن است که این برنامه محلی در جهت رشدِ دانش و مهارت نوازندگی شما عزیزان باشد. تلاش همه ما بر آن است که یاری گر شما عزیزان در این زمینه باشیم. از اینکه با ما همراه هستید بسیار سپاسگزاریم. لطفا نظرات و پیشنهادات و همین طور انتقادات خود را در بابِ مسایل و موارد سایت از طریق آدرس زیر با ما در میان بگذارید. سپاس از همراهی تک تک شما هنر مندان و هنر دوستان.
زمان انتشار : 444 روز پیش دسته بندی : آموزش ( متن ), تئوری موسیقی

آموزش تئوری موسیقی

این راهنما، برای آموزش تئوری موسیقی به زبان ساده است که نگاهی به مفاهیم اساسی تئوری موسیقی دارد و موسیقی دانان برای درک، تحلیل، اجرا و ایجاد موسیقی از آن ها استفاده می کنند.

این راهنمای آموزش تئوری موسیقی به زبان ساده به بررسی امضاهای کلیدی، نقاط ، فواصل، مقیاس ها، آکورد و سایر اصول موسیقی می پردازد. هم چنین بینشی در مورد سازه های اساسی موسیقی ایجاد می کند که هماهنگی، ملودی و ریتم را تشکیل می دهند.

نام الفبای موسیقی نت است.

الفبای موسیقی از هفت نت تشکیل شده است:

 

در زبان آلمانی به جای حرف B (نت Si) از حرف H استفاده می‌کنند.

خط حامل

پنج خط افقی و موازی با فواصل معین که نت‌ها در روی آن یا در بین خطوط نوشته می‌شود. خطوطِ حامل دارای پنج خط است و از پایین به بالا شمرده می‌شوند.

جمعا 11 نت روی خطوط حامل جای میگیرند.

خطوط اضافه

همانطور که گفتیم روی خطوط حامل می‌توان یازده نت نوشت اما اگر بخواهیم نت‌های بیشتری نیز جا بدهیم می‌توانیم از خطوط کمکی کوتاهی در بالا و پایین پنج خط حامل استفاده کنیم. به این ترتیب وسعت نت نویسی روی حامل افزایش پیدا می‌کند. اگر چهار خط در بالا و چهار خط در پایین اضافه کنیم، می‌توانیم تا ۲۷ نت را روی حامل جا بدهیم.

اگر بخواهیم نت‌های بیشتری را استفاده کنیم، به جای اضافه کردن خطوط اضافهٔ زیاد که نت خوانی را مشکل می‌کنند، می‌توانیم کلید را عوض کنیم و از کلید بم‌تر یا زیر تری برای نوشتن آن دسته نت‌ها استفاده کنیم. مثلا در نت‌نویسی برای پیانو معمولا از کلید سل برای محدودهٔ زیر و کلید فا برای محدودهٔ بم استفاده می‌شود و در اصطلاح می‌گوییم از حامل مضاعف استفاده کرده‌ایم.

 

اسامی نت‌ها روی و بین خطوط حامل و خطوط اضافه

کلیدها جز اساسی ترین نمادهای موسیقی هستند که نوع صدا را از نظر بم یا زیر بودن، بر روی خطوط حامل را برای ما مشخص می کنند. ما در تئوری موسیقی سه نوع کلید داریم:

کلید سل یا G

 

کلید های سل معمولا بر روی خط دوم حامل واقع شده اند و یکی از معرئف ترین کلیدهای موسیقیایی است. سازهای زیر با این کلید نت نویسی می شوند:

  • ویولن
  • گیتار
  • فلوت و…

کلیدهای دیگر بعد از جای گذاری کلید سل به ترتیب حروف الفبا نام گذاری می شوند. جدا از این ها باید بگوییم که کلید G، خیلی کم پیش می آید که بر روی خط حامل یک قرار بگیرد.

کلید فا یا F

کلید فا در اصل برای ایجاد اصوات بم می باشد و بر روی خط چهار حامل جای می گیرد. با این حال کلید F ممکن است برای خط سوم ویا پنجم نیز استفاده شود.

کلید دو یا C

محل قرارگیری این کلید بر روی خطوط حامل به صورت زیر می باشد:

  1. یک (سوپرانو)
  2. دو (متسو سوپرانو)
  3. سه (آلتو)
  4. چهار (تنور)
  5. پنج (باریتون)

نتی که در این بازه در نظر گرفته ایم C4 می باشد.

نکته ای که باید در نظر بگیرید این است که قرارگیری کلید ها در حال حاضر به صورت زیر می باشد:

  • کلید سل خط حامل دو
  • کلید فا    خط حامل چهارم
  • کلید دو   خط حامل سوم و یا چهارم

 

کلیدهای موسیقی روی خطوط حامل

ما در شکل زیر محل قرارگیری نت C4 را بر روی خط حامل در کلیدهای گوناگون، مشخص کرده ایم.

میزان

هر قطعه موسیقی از نظر زمان به قسمتهای مساوی تقسیم می شود ، که هر یک از آن قسمتها را میزان و خط قائمی که آنها را از یکدیگر جدا می کند خط میزان گویند.

دولاخط پایان 

علامتی است که در انتهای نتهای یک آهنگ می‌آید و نشان دهندۀ پایان قطعه موسیقی است.

انواع میزان ها

1 – میزان های ساده

اگر هر ضرب میزان به طور طبیعی قابل تقسیم به 2 و 4 و 8 قسمت مساوی ( دارای تقسیمات دو تائی ) باشد آن میزان را ساده گویند .

میزانها را با عدد کسری به نام کسر میزان مشخص می کنند . در میزانهای ساده صورت کسر معرف تعداد ضرب است و مخرج کسر شکل ضرب را معلوم می کند . به عبارت دیگر مخرج کسر تقسیمات گرد ( واحد موسیقی ) را تعیین می کند .

مثلاً کسر 2/4 معرف میزانی است دو ضربی که هرضرب آن معادل یک نت سیاه است .

معمولاً میزانهای ساده با این کسرها معرفی می کنند :

2 -میزانهای ترکیبی

اگر هر ضرب میزان قابل تقسیم به 3 و 6 و 12 قسمت مساوی ( دارای تقسیمات سه تائی ) باشد ، آن میزان را ترکیبی گویند .

درمیزانهای ترکیبی هر ضرب میزان ساده را با اضافه کردن یک نقطه در سمت راست آن ) به کار می برند تا نت مزبور بتواند به طور طبیعی به 3 و 6 و 12 قسمت مساوی شود .

معمول ترین میزانهای ترکیبی را با کسر های زیر نشان می دهند .

3-میزانهای لنگ

میزان لنگ یا مختلط، از ترکیب دو یا چند میزان نا مساوی که از نظر تعداد «ضرب» با هم متفاوتند تشکیل می‌شود. میزان‌های لنگ اغلب بوسیله یک خط قائم نقطه چین، از هم تفکیک می‌شوند.

مثال از برخی میزان‌های لنگ:

 

  • ضرب قوی و ضعیف میزان

در موسیقی، تأکید در ضربه‌ها، باعث درک و مفهوم آن می‌شود. اجرای موسیقی دارای دورهای منظم است که با ضرب‌های قوی و ضعیف قابل فهم می‌شود. به عنوان مثال تیک تاک ساعت، تیک دارای ضرب قوی، و تاک ضرب ضعیف آن است، یا در رژهٔ سربازان، کلمهٔ چپ ضربهٔ قوی و کلمهٔ راست، ضربهٔ ضعیف در حرکتِ آنان است.
مثال از ضرب‌های قوی و ضعیف در میزان
مثال ویدئویی از میزان‌های ساده و ترکیبی با ضرب‌های قوی و ضعیف میزان:
      
      

زیر و بم صدا

صداهای موسیقایی می‌توانند در سطح‌های مختلف «زیروبمی» حاصل شوند. مثلاً گونه صدای آقایان از صدای خانم‌ها و کودکان بم‌تر است و صدای خانم‌ها و کودکان نسبت به صدای مردان زیرتر است.

به این (زیر وبم) بودن صدا نواک می‌گویند.

وسعت صدا.png

 

نت ها و ارزش زمانی آنها 

ارزش زمانی نت ها (time value) یا دیرند عبارت است از مدت زمان صدا دهی نت موسیقی. این مدت زمان از لحظه شروع صدادهی تا لحظه پایان آن محاسبه می شود. یادگیری ارزش زمانی نت ها برای هر علاقمند به موسیقی از عناصر نخست یادگیری موسیقی است.

1- نت گرد (Whole note)

نت گرد از همه نت‌ها بزرگتر است و واحد اندازه‌گیری زمان در موسیقی حساب می‌شود. نت گرد را برابر یک واحد در نظر می‌گیریم و ارزش زمانی بقیه نت‌ها را با آن می‌سنجیم.
نت گرد

2- نت سفید (Half note)

نت سفید نصف گرد است پس کشش دو نت سفید برابر با یک نت گرد است.

نت سفید

 

3- نت سیاه (Quarter note)

نت سیاه نصف نت سفید ارزش زمانی دارد پس دو نت سیاه برابر یک نت سفید است و کشش چهار نت سیاه برابر یک گرد است. خط قائمی که به نت‌ها متصل است دسته یا دنبالهٔ نت (Stem) نامیده می‌شود.

نت سیاه

4- نت چنگ (Eighth note)

نت چنگ نصف سیاه، یک چهارم سفید و یک هشتم گرد است. یعنی دو تا چنگ می‌شود یک سیاه، چهار تا چنگ می‌شود یک سفید و هشت تا چنگ هم برابر یک گرد است.

نت چنگ

5- نت دولا چنگ (Sixteenth note)

نت دولا چنگ نصف نت چنگ است. هر دولا چنگ یک شانزدهم نت گرد، یک هشتم سفید و یک چهارم سیاه است. پس دو تا دولاچنگ می‌شود یک چنگ، چهار تا دولاچنگ می‌شود یک سیاه و الی آخر.

نت دو لا چنگ

6- نت سه‌لا چنگ (Thirty seconde note)

نت سه‌لا چنگ برابر نصف دولا چنگ و یک سی و دوم نت گرد است. پس دو تا سه‌لا چنگ برابر یک دو لا چنگ است، چهار تا سه‌لا چنگ برابر یک چنگ است و باز هم الی آخر. نت سه لا چنگ

7- نت چهارلا چنگ (Sixty fourth note)

نت چهارلا چنگ که استفاده‌اش زیاد هم معمول نیست نصف سه‌لا چنگ است. چهارلا چنگ در واقع یک شصت و چهارم نت گرد است. به عنوان مشق شب خودتان حساب کنید نسبت به بقیه نت‌ها چقدر است.

نت چهار لا چنگ

پرچم (Flag)

به خطوط منحنی‌ای که از نت چنگ به بعد کنار دستهٔ نت ظاهر می‌شوند پرچم (Flag) می‌گوییم. نت چنگ یک پرچم دارد، دو لا چنگ دو تا پرچم و بقیه نت‌ها هم مثل اسمشان سه تا و چهار تا پرچم. اگر چند نت پرچم دار کنار هم قرار بگیرند پرچم‌ها با یک یا چندخط افقی (Beam) به هم می چسبند البته هر دو نت پرچم‌دار را نمی‌توان به هم چسباند. این بستگی به تقسیم بندی ضرب‌ها دارد که در مطالب آینده با هم می‌خوانیم.

تعداد خط‌های افقی یا شاهین‌ها هم برابر تعداد پرچم‌هاست. اینجوری:

ارزش زمانی نت هاارزش زمانی نت ها

قرارگیری دستهٔ نت‌ها

 

در نت نویسی معمولا دستهٔ نت‌های پایین‌تر از خط سوم حامل را رو به بالا می‌کشیم و دستهٔ نت‌های بالاتر از خط سوم را رو به پایین می‌کشیم. نت روی خط سوم چی؟ نت روی خط سوم نگاه می‌کند باد از کدام طرف می‌آید یعنی اگر در یک دسته نت قرار گرفت که همه رو به بالا بودند، آن هم همشکل بقیه می‌شود و اگر با نت‌های پایین خط سوم حامل همنشین شد، آن هم دسته‌اش رو به پایین می‌آید.

ارزش زمانی نت ها

نام‌گذاری نت‌ها به صورت گرد و سفید و سیاه و … را ما از زبان فرانسه گرفته‌ایم:

(Ronde, Blanc, Noire, Crochet, Double-crochet,Triple-crochet, Quadriple-crochet)

اما خوب است در حرکت به سمت جهانی شدن نام‌های انگلیسی آنها را هم بدانید.

خب، یک مرور می‌کنیم: فهمیدیم که پنج خط حامل هر کدام نشان‌دهندهٔ یک صدا هستند، بعد شکل و ارزش زمانی نت‌ها را یاد گرفتیم. حالا اگر هرکدام از این علامت‌های گرد و سفید و سیاه و … را روی خط‌ها یا بین آنها قرار بدهیم همزمان صدای نت و هم کشش آن را مشخص کرده‌ایم.

نام و ارزش زمانی نت ها

ارزش زمانی نت ها

مثلا در شکل بالا نت «لا» را باید به اندازهٔ یک نت چنگ یا یک هشتم نت گرد کش بدهیم. واضح است که نت گرد و سفید ارزش زمانی طولانی‌تری دارند و باید مکث بیشتری روی آنها کرد و نت‌هایی مثل دولا چنگ و سه‌لا چنگ و چهارلا چنگ باید خیلی سریع نواخته شوند. اینکه این مکث دقیقا چقدر باید باشد و نسبت به ثانیه چه ارزشی دارند و اصلا چه‌جوری باید آنها را رعایت کرد را در بحث‌های بعدی مشخص می‌کنیم.

 

جدول رابطهٔ بین انواع نت ها و ارزش زمانی آنها :

ارزش زمانی نت ها

 


سکوتها

سکوت و ارزش زمانی آن نیز پیرو همان قانون نت‌ها است (ارزش زمانی نت ها و سکوت ها با هم برابرند) به این صورت که ارزش زمانی هر سکوت نصف سکوت قبلی و دو برابر بعدی است.

 

 

ارزش زمانی سکوت ها در کنار شکل انواع نت‌ها :انواع سکوت و ارزش زمانی آنها

جدول رابطهٔ بین انواع سکوت ها و ارزش زمانی آنها :

انواع سکوت و ارزش زمانی آنها

در آخر با ما در ادامه ی مقاله ی آموزش تئوری موسیقی به زبان ساده همراه باشید….

برچسب ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *